دستگاه حرکتی

انسان وحرکت
اسکلت انسان ونقش های آن در بدن :
1-حفاظت از اندام های داخلی بدن.  
2- تکیه گاه ماهیچه هابرای حرکت دادن بدن.
 3- خون سازی
4-درعین حال استخوان ها دارای ذخیره مناسبی از مواد معدنی هستند.
 
ساختمان استخوان:
در اسکلت آدمی سه نوع استخوان از نظر شکل وجود دارد:
1- دراز: مانند بازو
2- کوتاه : مانند بند انگشتان
3-  پهن :مانند کتف
هرسه نوع استخوان از بافت استخوانی درست شده اند که نوعی بافت پیوندی است.
بافت پیوندی:
برای تجسم بافت پیوندی ، ژله ای را در نظر بگیرید که در آن تعدادی دانه خوراکی وتعداد زیادی رشته قرار داشته باشند دراین صورت ژله،به عنوان ماده ی زمینه ای ،دانه های خوراکی به عنوان سلولهای مختلف و رشته ها،به عنوان رشته های پروتئینی محسوب می شود.
بافت استخوانی تشکیل شده از:
1- ماده زمینه ای : ماده ای جامد که دارای ترکیبات معدنی کلسیم داراست(استحکام استخوان در برابر فشار).
-ترکیبات کلسیم دار استخوان عبارتند از : فسفات کلسیم 85٪  ، کربنات کلسیم 9٪  ،فلوئورید کلسیم  4٪  ، فسفات منیزیم 2٪
-2 سلولهای استخوانی :مواد آلی که ماده ای به نام اوسئین است (استخوان ساز وترمیم کننده استخوان)
3- رشته های پروتئینی : (استحکام دهنده ی استخوان در برابر ضربه وشکستگی(.
نکته مهم:  اگر استخوان را بسوزانیم اوسئین تبدیل به ماده ژلاتینی میشود و استخوان را ترد وشکننده می کند.
اگر استخوان را در سرکه قرار دهیم مواد معدنی آن حل می شود واستخوان ضمن اینکه شکل خود را به خاطر وجود اوسئین حفظ کرده نرم میشود.
عوامل موثر برآسان شدن حرکت:
1-وجود خمیدگی در ستون مهره ها
2-وجود غضروف سر استخوانها
3-وجود مواد لغزنده در محل مفصل ها
 
انواع بافت استخوانها
از نظر تشریحی ، دونوع استخوان در بدن وجود دارد: استخوانهای دراز و استخوانهای پهن. استخوانهای دراز معمولا دارای بافت استخوانی متراکم ، و استخوانهای پهن دارای بافت اسفنجی هستند.
بافت استخوانی متراکم (Compact)))
استخوان‌های متراکم در دیافیز استخوانهای طویل و ماده زمینه ای به صورت تیغه های منظم در اطراف یک مجرا بنام هاورس قرار دارند.دراین مجرا رگ های خونی که تغذیه ی استخوان رابعهده دارد می باشد.
بافت استخوانی اسفنجی (Spongy))) این بافت استخوانی، در داخل آن ماده زمینه ای به صورت تیغه‌های نامنظم قرار دارند.که سلول های استخوانی در آن مستقر شده اند
در بین این تیغه‌ها فضاهایی قرار دارد که بین آنها را مغز استخوان پر می‌کند.
رشد و نمو استخوان
همه استخوانها در دوره جنینی در ابتدا به صورت بافت پیوندی ظاهر می‌شوند اما تبدیل شدن آنها به استخوان به یک طریق صورت نمی‌گیرد.
 استخوانهای پهن از حالت پیوندی مستقیما به استخوان تبدیل می‌شوند.
استخوانهای دراز ابتدا از حالت پیوندی به غضروف تبدیل شده و سپس غضروف استخوانی می‌شود.(البته خود غضروف تبدیل به استخوان نمیشود)
استخوانهای سر
عموما از نوع استخوانهای پهن هستند اسکلت سر شامل دو بخش جمجمه و چهره است. استخوانهای جمجمه 8 تا است و عبارتند از: یک پیشانی در جلو ، یک استخوان پس سری که در پشت و زیر جمجمه قرار دارد این استخوان سوراخی بیضوی دارد که از آن راه ، مغز با نخاع مربوط می‌شود. دو استخوان آهیانه در طرف بالای جمجمه ، دو استخوان گیجگاه در دو پهلوی جمجمه ، یک استخوان پروانه که کف جمجمه را تشکیل می‌دهد. یک استخوان غربالی در پشت و بالای حفره‌های بینی. استخوانهای چهره 14 قطعه است. 13 قطعه چسبیده به جمجمه و بی‌حرکت است و یک قطعه آرواره تحتانی متحرک است.
     
استخوانهای تنه
1-   ستون فقرات
ستون فقرات از 26 قطعه استخوان ساخته شده است به هر یک از قطعات ستون مهره یک مهره می‌گویند. مهره‌های پشت به قسمی روی هم قرار گرفته‌اند که جسم آنها روی هم و سوراخ آنها در امتداد یکدیگر و در نتیجه لوله درازی بوجود می‌آید محل استقرار نخاع است. میان جسم هر دو مهره یک تیغه غضروفی قرار گرفته است. مهره‌های ستون مهره‌ها را از نظر شکل و محل به پنج بخش تقسیم می‌کنند. مهره‌های گردن که تعداد آنها 7 تا است اولین اطلس دومین آسه که گردن روی آسه حرکت دارد. مهره‌های پشت که تعداد آنها 12 تا است و به دو زایده پهلویی دو دنده متصل است. مهره‌های کمر که تعداد آن 5 تا است.استخوان خاجی که ازبالابه آخرین مهره کمر وازطرفین با 2 استخوان نیم لگن حفره لگن خاصره رامیسازد.و استخوان یکپارچه دنبالچه








قفسه سینه
دنده‌ها ، دوازده جفت کمان استخوانی هستند که از عقب به زایده پهلویی مهره‌های پشت متصلند و از جلو به جز دو جفت آخر با واسطه غضروف به جناغ مربوطند. جناغ ، استخوان پهن است شبیه خنجر که غضروف دنده‌ها به آن متصل می‌شوند. از 12 جفت دنده و ستون مهره‌ها و جناغ فضای محدودی بوجود می‌آید که دیافراگم ، آن را از پاینی مسدود می‌کند. این فضا که شش و قلب را در خود جای می‌دهد، قفسه سینه نام دارد
اسکلت مردان نسبت به اسکلت زنان: کتفها عریض تر، قفسه سینه طویل تر، حفره لگن خاصره کوچکتر (در زنان این حفره بمنظور تسهیل روند زایمان بزرگتر است)
استخوانهای دست و پا
دست و پا هر یک بوسیله چند استخوان به تنه متصل می‌شوند. استخوانهای رابط دست را به تنه ، شانه و استخوانهای رابط پا را به تنه ، نیم‌لگن می‌گویند.
استخوان شانه
دو استخوان است. یکی ترقوه در جلو که از یک طرف به جناغ و از طرف دیگر به کتف مربوط است دیگری کتف در پشت شانه .کتف استخوان پهن و نازکی است که شکل مثلث دارد سر استخوان بازو ، در گودی استخوان کتف فرو می‌رود و در آن می‌چرخد.

استخوان دست
دست شامل این استخوانها است. استخوان بازو استخوانی است دراز و از بالا در سوراخ کتف مفصل می‌شود و از پایین با استخوانهای ساعد ارتباط دارد. استخوانهای ساعد که شامل زند زبرین و زند زیرین است زند زیرین ، زایده‌ای به نام آرنج دارد که با استخوان بازو مفصل می‌شود ولی زند زبرین از پایین به مچ مفصل می‌شود. مچ دست ، هشت استخوان کوتاه دارد که در دو ردیف قرار دارد. کف دست ، پنج استخوان نسبتا دراز دارد که از یک طرف با مچ مفصل می‌شود و از طرف دیگر با انگشتان. انگشتان دست که هر یک سه بند دارد، جز شست که دارای دو بند است
استخوان نیم‌لگن
استخوان منفردی است که از چسبیدن سه استخوان جنینی به نام استخوانهای تهی‌گاهی ، شرم‌گاهی و نشیمن‌گاهی بوجود آمده است. از مجموع دو نیم‌لگن و استخوان خاجی فضایی بوجود می‌آید که به آن لگن خاصره می‌گویند.
 استخوان پا
استخوان ران که درازترین استخوان بدن است. سر برجسته آن در گودی نیم‌لگن فرو می‌رود و در آن می‌چرخد، سر دیگر آن دو برجستگی و یک شیار دارد. در مقابل شیار ، استخوان کوچک پهنی به نام کشکک جای دارد. استخوانهای ساق ، شامل درشت نی و نازک نی است. درشت نی از بالا با ران و از پایین با استخوانهای مچ پا مفصل می‌شود. قوزک داخلی پا ، سر درشت نی است. نازک نی از بالا به درشت نی تکیه می‌کند و از پایین ، قوزک خاجی پا را می‌سازد.

مچ پا ، 7 استخوان دارد که بزرگترین آنها پاشنه را بوجود می‌آورد. کف پا ، شامل پنج استخوان است. استخوانهای مچ به جز پاشنه و استخوانهای کف به صورت قوسی قرار گرفته‌اند و کاملا به زمین تکیه نمی‌کنند. انگشتان پا که هر یک شامل سه بند است. به جز شست که دو بند دارد. استخوانهای انگشتان پا کوچکتر از استخوانهای انگشتان دست هستند و تحرک مختصری دارند.
با توجه به کل کتابهای استخوان شناسی : کل استخوانهای بدن 206 است . 50+78+78= 206
عدد 78 در بالا کاملا در بدن انسان مشهود است. در بدن انسان 78 استخوان در سمت راست وجود دارد که قرینه 78 استخوان سمت چپ بدن انسان است.
قسمت استخوانهای غیر قرینه :
سر : جمجمه 8 + صورت 14 + فک 1 = 22
کمر: گردنی 7 + سینه ای 12 + کمری 5 + دنبالچه 1 + خاجی 1 = 26
استخوان هیوئید زبان 1
استخوان جناخ سینه 1
50
قسمت استخوانهای قرینه :
*************************************************************
1 -دست راست : بند انگشتان 14 --- کف دست 5 --- مچ دست 8 --- ساعد ، بازو ، ترقوه، کتف 5 = 32
2 -دست چپ : بند انگشتان 14--- کف دست 5 --- مچ دست8 --- ساعد ، بازو، ترقوه ، کتف 5= 32
3 -پا ی راست : بند انگشتان 14 - کف پا 5 - مچ پا 7 - ساق ، ران ، کشکک ، خاصره 5 = 31
4 -پای چپ : بند انگشتان 14- کف پا 5- مچ پا 7- ساق ، ران، کشکک ، خاصره 5 = 31
*************************************************************
5 -سینه راست : قسمت راست قفسه سینه : 12
6- سینه چپ : قسمت چپ قفسه سینه : 12
********************* *************************
7- گوش راست : قسمت راست گوش میانی : 3
8 -گوش چپ : قسمت چپ گوش میانی : 3
********************** *************************
راست 78 چپ 78
غضروف یا کارتیلاژ Cartilage  : ساختمان قابل ارتجاعی است که عمدتا در انتهاهای استخوان ها، جایی که مفاصل قرار دارند وجود داشته و وظیفه آن تسهیل حرکت مفصل است.
غضروف عروق و اعصاب ندارد ولی پوشش بسیار ظریفی سطح غضروف را میپوشاند که رگ خونی دارد.
دیسک: به صفحات غصروفی بین مهره ها ی ستون فقرات گویند که در بیشتر افراد جابه جا شدن آن باعث کمر درد می شود.
مفصل:به محل اتصال دو یا چند استخوان مفصل گویند.
انواع مفصل:
1-ثابت:مثل جمجمه          2-نیمه متحرک:مهره های کمر ودنده ها       3- متحرک:که دارای انواعی می باشد:1-لولایی مثل آرنج   2-گوی وکاسه مثل شانه ،ران 3-لغزنده مثل مچ  4- محوری مثل زند زیرین وزبرین ساعد(استخوان ها در محل مفصل های ثابت به کمک رشته های سخت و در مفصل های نیمه متحرک به کمک غضروف در کنار یکدیگر قرارگرفته اند اما ساختمان مفصل های متحرک پیچیده تر است.)
رباط:
نواری محکم وپهن از جنس بافت پیوندی (بافت رشته ای )که دو سر استخوان را در محل مفصل به هم متصل می کنداگر فشار ناگهانی به مفصل وارد شود رباط بیش از حد کشیده می شود به این حالت ضرب دیدگی گویند و اگر فشار به حدی باشد که استخوان از مفصل بیرون بزند به این حالت در رفتگی گویند
 










تاندون یا زردپی
بافتی محکم و قابل انعطاف از جنس بافت پیوندی به رنگ سفید متمایل به زرد و به شکل طناب یا نوار است. این بافت میتواند تحت کشش بسیار شدیدی قرار گرفته و بخوبی مقاومت کند. تاندون مانند رباط (لیگامان)از پروتئین خاصی به نام کلاژن ساخته شده است.
تاندون رابط بین عضله و استخوان است یعنی این دو بافت را به هم متصل میکند. رباط دو استخوان را که در دو طرف یک مفصل قرار گرفته اند را به هم متصل میکند. بزرگترین زردپی بدن آشیل است که پشت ساق پا را به پاشنه پا متصل می کند.











ماهیچه
هر ماهیچه یک عضو است و از چند نوع بافت درست شده است. بافت اصلی ماهیچه ها بافت ماهیچه ای مخطط است که بافت همبند و عصبی نیز در آنها وجود دارد. ماهیچه ها اندازه های مختلف دارند: بعضی مانند ماهیچه ای در گوش میانی بسیار کوچک و بعضی مانند: ماهیچه چهار سر ران بسیار بزرگ هستند؛ و از نظر شکل نیز به شکلهای دوکی، دوشاخه، سه شاخه، پهن، و غیره وجود دارند. رشته های ماهیچه ای (سلولهای ماهیچه ای) موجود در ماهیچه به طرق مختلف قرار می گیرند. در بعضی به صورت مایل و در برخی دیگر مثل شعاعهای یک دایره از یکدیگر دور می شوند
 
دستگاه ماهیچه‌ای
 از ماهیچه‌ها تشکیل می‌شود. ماهیچه‌ها برای حرکت بدن استفاده می‌شوند. ماهیچه‌ها انرژی شیمیایی مواد غذایی را به انرژی مکانیکی تبدیل می‌کنند، حرکت بدن از انقباض و انبساط ماهیچه‌ها حاصل می‌شود. ماهیچه‌ها به نسبت شکل و اندازه‌ای که دارند تقسیم بندی می‌شوند، در بدن سه نوع ماهیچه وجود دارد:
ماهیچه‌های اسکلتی (مخطط) که در افراد معمولی حدود ۴۰٪ وزن بدن را تشکیل می‌دهد.
ماهیچه‌های صاف مانند ماهیچه‌های خودکار دیواره رگ‌ها، روده و معده که حدود ۱۰٪ از بدن را تشکیل می‌دهد.
ماهیچه‌های قلب ماهیچه قلب مخطط است ولی غیرارادی است.
 
عضلات اسکلتی :
 نه تنها باعث حرکت قسمت‌های مختلف بدن می‌شوند بلکه به حفظ وضعیت بدن در حالت‌های ایستاده، نشسته یا خوابیده نیز کمک می‌کنند.
اسامی‌برخی از عضلات، بیانگر کار آنهاست. بازکننده‌ها، مفاصل را صاف می‌کنند، خم کننده‌ها آنها را تا می‌کنند، نزدیک کننده‌ها، اندام را به سمت بدن نزدیک می‌کنند، دورکننده‌ها، آنها را از بدن دور می‌کنند و راست کننده‌ها قسمت‌هایی از بدن را بلند می‌کنند یا بالا نگه می دارد. عضله اسکلتی که اندام‌ها و بدن را حرکت می‌دهد، از رشته‌های دراز، قوی و موازی تشکیل شده است. این نوع عضله، قادر به انقباض سریع و قوی است ولی تنها به مدت کمی ‌می‌تواند با حداکثر قدرت کارکند.
معمولا عضلات در بدن به صورت جفت عمل کرده، به‌طوری که هر سمت یک مفصل یک عضله قرار می‌گیرد و حرکات مخالف را به کمک هم پدید می‌آورند.
عضله قلبی که دیواره‌های قلب را تشکیل می‌دهد. عضله قلبی خون را به سراسر بدن می‌رساند.
این عضله رشته‌هایی کوتاه، شاخه دار و متصل به هم دارد که شبکه ای را در داخل دیواره‌های قلب تشکیل می‌دهند. این نوع عضله می‌تواند بدون خستگی، مدام کار کند.
 عضله صاف
که در دیواره لوله گوارش، رگ‌های خونی و مجاری تناسلی و ادراری وجود دارد.عضله صاف، کارکردهایی چون حرکت دادن غذا در لوله گوارش را بر عهده دارد. این عضله از رشته‌هایی کوتاه و دوکی شکل تشکیل شده است که به هم متصل شده، صفحاتی را تشکیل می‌دهند و می‌توانند به مدت‌های طولانی کار کنند.
نواع ناراحتی های ماهیچه:
کوفتگی ،ضربدیدگی وگرفتگی
نکته مهم
ماهیچه های اسکلتی مانند اهرم عمل می کنند:
حرکت سر مانندماهیچه پشت گردن اهرم نوع اول
بلند شدن بر روی پنجه پا(ماهیچه ساق پا)اهرم نوع دوم
حرکت بازو(ماهیچه بازو)اهرم نوع سوم
دیستروفی :هنگامی که ماهیچه تحلیل می رود بافت چربی جانشین آن می شود.

/ 0 نظر / 13 بازدید