هوازدگی

هوازدگی:هوازدگی به زبان ساده عبارت است از پاسخی که مواد سطح زمین در مقابل تغییر محیط از خود بروز می‌دهند و شامل از هم پاشیدن سنگها و تجزیه آنها در سطح زمین و یا نزدیک به سطح زمین است.
هوازدگی معمولا به دو صورت مکانیکی و شیمیایی بررسی می‌شود ولی در طبیعت این دو همزمان عمل می‌کنند
هوازدگی مکانیکی:در هوازدگی مکانیکی هیچ تغییری در ترکیب شیمیایی سنگ صورت نمی‌گیرد بلکه سنگها تحت تاثیر یک سری از عوامل فیزیکی به قطعات کوچکتر تقسیم می‌شوند. بر اثر خرد شدن سنگها سطح جانبی قطعات زیادتر شده که نتیجه ی این عواملند: یخبندان ، انبساط حاصل از برداشته شدن لایه ی فوقانی ، انبساط حرارتی و فعالیت موجودات زنده
هوازدگی فیزیکی: فقط سنگ به قطعات کوچک تبدیل می شود ولی ساختار آن تغییر نمی کند.
الف: آب چگونه سنگ را متلاشی می کند؟
وقتی آب در شکاف سنگ ها نفوذ می کند بر اثر سرما منجمد می شود و به علت افزایش حجم(9 درصد افزایش حجم) فشار زیادی به سنگ وارد کرده و سنگ را متلاشی می کند

ب: رشد بلور چگونه سنگ را متلاشی می کند؟
رشد بلورثانویه در شکاف سنگ ها بخصوص در نواحی بیابانی موجب ایجاد فشار به سنگ ها شده و انرژی را متلاشی می کند

ج: دما چگونه سنگ را متلاشی می کند؟
تغییر دما در شبانه روز موجب انبساط و انقباض ناگهانی سنگ شده و آن را متلاشی می کند

د: گیاهان چگونه سنگ را متلاشی می کنند؟
ریشه گیاهان در شکاف سنگ ها نفوذ کرده و بر اثر رشد به سنگ فشار می آورد و آن را متلاشی می کند.

  ه: جانوران حفار(مورچه- موریانه- موش و ...):
 با بالا آوردن ذرات زیرزمینی به سطح زمین آنها را در معرض آب و هوا قرار می دهند و دچار هوازدگی می شود.

 و: انسان چگونه سنگ را متلاشی می کند؟
با عمل راهسازی- استخراچ معادن
 
 
سرعت هوازدگی
سرعت هوازدگی سنگها به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله این عوامل می‌توان به اندازه ذرات کانیهای سازنده سنگ و عوامل آب و هوای محیط را نام برد. هر چقدر اندازه کانی کوچکتر باشد سطح موثر آنها زیادتر بوده و در نتیجه سریعتر تحت تاثیر عوامل هوازدگی ، تجزیه می‌شوند. جنس کانیهای سازنده سنگ اثر بسیار مهمی در هوازدگی دارد به عنوان مثال سنگهای گرانیتی بسیار مقاوم تر از سنگ مرمر هستند، زیرا مرمر از کلسیت ساخته شده که به آسانی حتی در محلول اسیدی ضعیفی نیز حل می‌شود.
هوازدگی شیمیایی :
در هوازدگی شیمیایی ترکیب سنگ ها و نوع کانی ها تغییر می کنند و مواد جدیدی حاصل می شود.
  آب به دو طریق موجب هوازدگی شیمیایی می شود.
الف: ترکیب آب با بعضی کانی ها و ایجاد و واکنش شیمیایی موجب تخریب سنگ می شود.
ب: آب بسیاری مواد را در خود حل کرده و با همراه داشتن مقداری کربن دی اکسید خاصیت اسیدی پیدا کرده و قدرت انحلال شیمیایی آن بیش تر می شود.
اکسیژن چگونه موجب هوازدگی شیمیایی می شود؟
اکسیژن در مجاورت آب و گرما با کانی ها باعث ایجاد واکنش شیمیایی شده و سنگ متلاشی می شود این نوع هوازدگی در مناطق گرم و مرطوب بیشتر صورت می گیرد.
اثر اکسیژن بر سنگ های آهن دار بسیار زیادتر از سایر سنگ ها می باشد
 
 
جا به جا شدن مواد حاصل از هوازدگی بر اثر کشش زمین:
کشش زمین مواد حاصل از هوازدگی را در دامنه های شیب دار به سمت پایین می کشد این عمل در هنگام باران های سیل آسا بیش تر است.
زمین لغزه:حرکت توده های بزرگ در دامنه کوه به سمت پایین را زمین لغزه گویند.
خزش: جنبش و حرکت ذرات در دامنه کم شیب که سبب جا به جا شدن مواد می شود را خزش گویند.

/ 0 نظر / 9 بازدید