کانی های ملی

۱- نام عده زیادی از کانی ها در واقع اسم محلی است که اولین بار در آنجا پیدا شده اند و به انتهای آن پسوند “ایت” اضافه شده است مثلا ایلمنیت از نام کوه های ایلمن واقع در اورال، تیرولیت از تیرول که محلی در کشور اتریش است، تالمنیت از معدن تالمن واقع در انارک ایران گرفته شده است.

۲- نام بعضی از کانی ها از اصطلاحات خاص بعضی کشورها گرفته شده است کثلا سافیر از اصطلاحات محلی هندوستان می باشد.

۳- نام عده ای دیگر از کانی ها از رنگ آنها  در زبان یونانی گرفته شده است مثلا هماتیت به معنی قرمز خونی، آزوریت به معنی آبی رنگ است.

۴- بعضی از کانیها نام خود را از خواص ویژه ای که دارند گرفته اند مثلا دیستن در زبان یونانی به معنی دارای دو سختی است که این کانی نیز چنین خاصیتی دارد.

۵- نام بعضی از کانیها مربوط به عناصر موجود در آنهاست مثلا نیکلین دارای نیکل و کوپریت دارای مس است.

و اما جالب است بدانید بعضی از کانیها از اسم محققینی که انها را برای اولین بار یافته اند مشتق شده است.

مثلا براگیت به نام کاشف ان ” براگ ” و بیرونیت به نام یابنده آن (ابوریحان بیرونی) نامگذاری شده اند





کانیهایی که نخستین بار در ایران کشف شده و یا به افتخار دانشمندان ایرانی نامگذاری شده اند:

    کانی بیرونیت:

این کانی در سال ۱۹۵۷ میلادی توسط بادالوف و گولوانف کشف و به افتخار اندیشمند بزرگ ایرانی ابوریحان بیرونی ( ۹۷۳ – ۱۰۴۸ میلادی ) نامگذاری شد.

بیرونی چگالی سنج را اختراع و چگالی ۱۸ سنگ و فلز قیمتی را با دقت چشمگیری تعیین کرد کتابی به نام مجموعه دانستنیها درباره کانی های قیمتی به زبان عربی نگاشت ” الجماهر فی معرفه الجواهر ” بیرونی در این کتاب درباره ۳۰۰ نوع کانی و مواد دیگر شرح مفصلی داده است. وی نخستین کسی بود که به خاصیت چند رنگی تورمالین پی برد.

    کانی آویسینیت:

این کانی در سال ۱۹۵۸ توسط کارپووا، کونکووا، لارکن، سالیو کشف و به افتخار دانشمند بزرگ ایرانی ابن سینا ( ۹۸۰ – ۱۰۳۷ میلادی ) نامگذاری شد. ابن سینا اولین طبقه بندی کانی ها را در کتاب شفا انجام داد .

    کانی تالمسیت:

این کانی توسط باریان و هرین در معدن قدیمی ” تالمسی ” در مجاورت دهی همین نام در بخش انارک کشف شد و به نام این معدن نامگذاری شد. این کانی خاصیت فلوئورسنت دارد.

    کانی خونیت:

این کانی در سال ۱۹۷۰ توسط ادیب و اوتمان در معدن قدیمی خونی واقع در ۵۰ کیلومتری شمال شرقی بخش انارک کشف شد و به نام این معدن نامگذاری شد.

    کانی ایرانیت:

این کانی در سال ۱۹۶۳ توسط باریان و هرین در یکی از معادن قدیمی سبرز واقع در ۱۲ کیلومتری شمال غربی انارک کشف شد و آن راب ه پاس مهمان نوازی ایرانیان به این نام نامیدند.

    کانی انارکیت:

این کانی در سال ۱۹۷۲ توسط ادیب و اوتمان در بخش انارک واقع در ۲۰۰ کیلومتری شمال شرقی اصفهان کشف شد و به نام این محل نامگذاری شد.

    کانی خادمیت:

این کانی در سال ۱۹۷۳ توسط باریان و برتلون و سبران و صدرزاده در سافند واقع در شمال یزد کشف شد و به افتخار مهندس نصراله خادم رئیس وقت سازمان زمین شناسی کشور از بدو تاسیس یعنی از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۳ نامگذاری شد.




کانی‌هایی با نام‌های ایرانی
بیرونیت (Birunite)
سیلیکات کلسیم و کربنات کلسیم آب‌دار.
این کانی در سال ۱۹۵۷ میلادی کشف و به افتخار دانشمند ایرانی، ابوریحان بیرونی نام‌گذاری شد تا بزرگ‌داشتی بر پژوهش‌های وی درباره کانی‌ها و سنگ‌ها باشد.
آویسنیت (Avicennite)
اکسید تالیم و آهن.
این کانی در سال ۱۹۵۸ میلادی کشف شد و به افتخار دانشمندایرانی، پورسینا، نام‌گذاری شد. پورسینا نخستین طبقه‌بندی کانی‌ها را در کتاب شفا آورده‌است.
تالمسیت (Talmessite)
آرسنات آب‌دار کلسیم، منیزیم و باریم.
این کانی را باریان و هرپن در سال ۱۹۶۰ در معدن قدیمی تالمسی در کنار روستایی به همین نام در انارک یزد کشف کردند و نام این معدن را بر آن گذاشتند. این کانی ویژگی فلوئورسان دارد و رنگ آن بی‌رنگ تا سبز می‌شود.
ایرانیت (Iranite)
کرومات سرب آب‌دار.
این کانی را باریان و هرپن در سال ۱۹۶۳ در یکی از معدن‌های قدیمی سه‌برز در شمال غربی انارک کشف کردند و نام ایرانیت را بر آن نهادند. این کانی زرد زعفرانی و دارای جلای شیشه‌ای، در پیرامون نایبندان نیز یافت می‌شود.
خونیت (Khuniite)
کرومات سرب، روی و مس.
این کانی را ادیب و اتمان در سال ۱۹۷۰ میلادی در معدن قدیمی خونی در شمال انارک کشف کردند. این کانی، به کانی ایرانیت شباهت زیادی دارد، اما رنگ زرد آن به قهوه‌ای گرایش دارد.
انارکیت (Anarakite)
کلریدِ بازیِ روی و مس.
این کانی را ادیب و اتمان در سال ۱۹۷۲ در انارک کشف کردند و نام همین بخش را بر این کانی سبز رنگ نهادند.
خادمیت (Khademite)
سولفاتِ بازی و آب‌دار آلومینیوم.
این کانی را باریان، برتلون و صدرزاده در ساغند یزد کشف کردند و به افتخار نصرالله خادم، ریاست آن زمان سازمان زمین‌شناسی ایران، نام‌گذاری کردند.

/ 0 نظر / 39 بازدید